რომელ ქვეყნებს აქვთ სავალდებულო მოთხოვნები საავტომობილო პროდუქტების ენერგოეფექტურობისთვის?

ენერგიის დაზოგვისა და გარემოს დაცვის გლობალური ტენდენციის გათვალისწინებით, სხვადასხვა ქვეყანას ელექტროძრავების ენერგოეფექტურობის განსხვავებული მოთხოვნები აქვს, თუმცა ზოგადი მიმართულება მაღალი ეფექტურობისა და ენერგიის დაზოგვისკენაა მიმართული. ქვემოთ ჩვენ შევკრიბეთ ძრავების ენერგოეფექტურობის კონტროლის სტანდარტები ბოლო წლებში შეერთებულ შტატებში, ევროკავშირში, კანადასა და ავსტრალიაში და გვსურს ისინი თქვენთვისაც გაგიზიაროთ.

ამერიკა

1992 წელს აშშ-ის კონგრესმა მიიღო EPACT აქტი, რომელიც ადგენდა ძრავების მინიმალურ ეფექტურობის მნიშვნელობებს და მოითხოვდა, რომ შეერთებულ შტატებში გაყიდული ყველა ზოგადი დანიშნულების ძრავა აკმაყოფილებდეს ახლად დადგენილ მინიმალურ ეფექტურობის სტანდარტებს, კერძოდ, EPACT ეფექტურობის სტანდარტებს, 1997 წლის 24 ოქტომბრიდან. EPACT-ის მიერ დადგენილი ეფექტურობის სტანდარტები წარმოადგენდა იმ დროს შეერთებულ შტატებში მსხვილი ძრავების მწარმოებლების მიერ წარმოებული მაღალი ეფექტურობის ძრავის ეფექტურობის სტანდარტების საშუალო მაჩვენებელს. 2001 წელს ენერგოეფექტურობის ალიანსმა (CEE) და ელექტრომოწყობილობების მწარმოებელთა ეროვნულმა ასოციაციამ (NEMA) ერთობლივად შეიმუშავეს ზემაღალი ეფექტურობის ძრავის სტანდარტი, რომელიც ცნობილია როგორც NEMA Premium სტანდარტი. ამ სტანდარტის საწყისი შესრულების მოთხოვნები შეესაბამება EPACT-ის მოთხოვნებს და მისი ეფექტურობის სტანდარტები ძირითადად ასახავს აშშ-ის ბაზარზე ამჟამად ხელმისაწვდომი ზემაღალი ეფექტურობის ძრავების საშუალო დონეს, რაც 1-დან 3 პროცენტულ პუნქტამდე აღემატება EPACT სტანდარტებს და დანაკარგები დაახლოებით 20%-ით მცირდება EPACT სტანდარტებთან შედარებით. ამჟამად, NEMA Premium სტანდარტი ძირითადად გამოიყენება, როგორც საცნობარო სტანდარტი ენერგეტიკული კომპანიების მიერ გაცემული სუბსიდიებისთვის, რათა წაახალისონ მომხმარებლები ზემაღალი ეფექტურობის ძრავების შეძენისკენ. NEMA-ს პრემიუმ ძრავების გამოყენება რეკომენდებულია იმ სიტუაციებში, როდესაც წლიური მუშაობა 2000 საათზე მეტია და დატვირთვის მაჩვენებელი 75%-ზე მეტია. NEMA-ს მიერ ინიცირებული NEMA-ს პრემიუმ პროგრამა წარმოადგენს ნებაყოფლობით ინდუსტრიულ შეთანხმებას. NEMA-ს წევრებმა უნდა მოაწერონ ხელი ამ შეთანხმებას და დააკმაყოფილონ სტანდარტები, სანამ NEMA-ს პრემიუმ ლოგოს გამოყენებას შეძლებენ. არაწევრ ერთეულებს ამ ლოგოს გამოსაყენებლად გარკვეული საფასურის გადახდა მოუწევთ. EPACT-ის ფარგლებში ძრავის ეფექტურობის განსაზღვრა ეფუძნება შეერთებული შტატების ელექტრო და ელექტრონიკის ინჟინრების ინსტიტუტის ძრავის ეფექტურობის ტესტირების მეთოდის სტანდარტს IEEE112-B.

ევროკავშირი

1990-იანი წლების შუა პერიოდში ევროკავშირმა დაიწყო ძრავის ენერგიის დაზოგვის კვლევისა და პოლიტიკის შემუშავება. 1999 წელს ევროკომისიის ტრანსპორტისა და ენერგეტიკის დეპარტამენტმა და ევროპის საავტომობილო და ენერგეტიკული ელექტრონიკის მწარმოებელთა ასოციაციამ (CE-MEP) მიაღწიეს ნებაყოფლობით შეთანხმებას ძრავის კლასიფიკაციის გეგმაზე (მოხსენიებული, როგორც EU-CEMEP შეთანხმება).

ეს შეთანხმება ძრავების ეფექტურობის დონეებს კლასიფიკაციას უკეთებდა, კერძოდ:

Eff3 – დაბალი ეფექტურობის (დაბალი ეფექტურობის) ძრავები;

Eff2 – გაუმჯობესებული (გაუმჯობესებული ეფექტურობის) ძრავები;

Eff1 – მაღალი ეფექტურობის (მაღალეფექტური) ძრავები.

(ჩვენს ქვეყანაში ძრავის ენერგოეფექტურობის კლასიფიკაცია ევროკავშირის კლასიფიკაციას ჰგავს.)

2006 წლის შემდეგ, eff3 დონის ძრავების წარმოება და მიმოქცევა აიკრძალა. შეთანხმება ასევე ითვალისწინებდა, რომ მწარმოებლებს უნდა ჩამოეთვალათ ეფექტურობის კლასის იდენტიფიკაციისა და ეფექტურობის მნიშვნელობები პროდუქტის სახელწოდებასა და ნიმუშის მონაცემთა ფურცელზე მომხმარებლებისთვის შერჩევისა და იდენტიფიცირებისთვის, რაც ასევე წარმოადგენდა ევროკავშირის საავტომობილო ენერგიის პროდუქტის დირექტივის ენერგოეფექტურობის უადრეს პარამეტრებს. EU-CEMEP შეთანხმება ამოქმედდა CEMEP-ის წევრი კომპანიების მიერ ნებაყოფლობითი ხელმოწერის შემდეგ და მიესალმა წევრობის არმქონე მწარმოებლებს, იმპორტიორებსა და საცალო ვაჭრობის წარმომადგენლებს მონაწილეობის მისაღებად. ამჟამად, მონაწილეობს 36 მწარმოებელი კომპანია, მათ შორის გერმანიის Siemens, შვეიცარიის ABB, დიდი ბრიტანეთის BrookCromton, საფრანგეთის Leroy-Somer და ა.შ., რომლებიც ევროპაში წარმოების 80%-ს ფარავენ. დანია სთავაზობს 100 ან 250 დანიურ კრონის სუბსიდიებს კვტ-ზე იმ მომხმარებლებს, რომლებიც შეიძენენ ძრავებს, რომელთა ეფექტურობა მინიმალურ სტანდარტზე მაღალია. ნიდერლანდები უზრუნველყოფს როგორც შესყიდვის სუბსიდიებს, ასევე საგადასახადო შეღავათებს. დიდი ბრიტანეთი ხელს უწყობს მაღალი ეფექტურობის ძრავების და სხვა ენერგოდამზოგავი პროდუქტების ბაზრის ტრანსფორმაციას კლიმატის ცვლილების გადასახადების შემცირებით და „ინვესტიციების სუბსიდირების გაზრდილი პროგრამის“ განხორციელებით. მთავრობა ასევე აწყობს ბაზრის ტრანსფორმაციის გეგმას გარემოს დაცვის, სურსათისა და სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტის (DEFRA) მიერ, რათა აქტიურად დანერგოს ენერგოდამზოგავი პროდუქტები, უზრუნველყოს ინფორმაცია ამ პროდუქტების, ენერგოდამზოგავი გადაწყვეტილებებისა და დიზაინის მეთოდების შესახებ და ა.შ. ინტერნეტში.

კანადა

1991 წელს კანადის სტანდარტების ასოციაციამ და კანადის ელექტრომოწყობილობების მწარმოებელთა ასოციაციამ ერთობლივად შეიმუშავეს ძრავებისთვის რეკომენდებული მინიმალური ენერგოეფექტურობის სტანდარტი. ამ სტანდარტის ეფექტურობის მაჩვენებლები ოდნავ დაბალი იყო, ვიდრე აშშ-ის გვიანდელი EPACT სტანდარტების. ენერგეტიკული საკითხის მნიშვნელობიდან გამომდინარე, კანადის პარლამენტმა 1992 წელს ასევე მიიღო ენერგოეფექტურობის შესახებ კანონი (EEACT), რომელიც მოიცავდა ძრავებისთვის მინიმალური ენერგოეფექტურობის სტანდარტებს. ამ ძრავების ეფექტურობის მაჩვენებლები იგივე იყო, რაც აშშ-ის EPACT სტანდარტების და სტანდარტის ოფიციალურად ძალაში შესვლა 1997 წელს იყო გათვალისწინებული. ეს სტანდარტი კანონით სავალდებულოა, ამიტომ მაღალი ეფექტურობის ძრავები სწრაფად გავრცელდა.

ავსტრალიური

ენერგიის დაზოგვისა და გარემოს დაცვის მიზნით, ავსტრალიის მთავრობამ 1999 წლიდან საყოფაცხოვრებო ტექნიკისა და სამრეწველო აღჭურვილობისთვის დანერგა სავალდებულო ენერგოეფექტურობის სტანდარტული პროგრამა ანუ MEPS პროგრამა. ამ პროგრამას მართავს ავსტრალიის მთავრობის სათბურის გაზების ოფისი ავსტრალიის სტანდარტების კომისიასთან თანამშრომლობით. ავსტრალიამ ძრავები MEPS-ის ფარგლებში შეიტანა. ძრავებისთვის სავალდებულო სტანდარტი დამტკიცდა და ძალაში შევიდა 2001 წლის ოქტომბერში, სტანდარტის ნომრით AS/NZS1359.5. ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში წარმოებული და იმპორტირებული ძრავები უნდა აკმაყოფილებდეს ან აღემატებოდეს ამ სტანდარტში დადგენილ მინიმალურ ეფექტურობის ინდიკატორებს. ეს სტანდარტი შეიძლება შემოწმდეს ორი მეთოდის გამოყენებით, რითაც განისაზღვრება ინდიკატორების ორი ნაკრები: ერთი ნაკრები არის A მეთოდის ინდიკატორები, რომელიც შეესაბამება IEEE112-B მეთოდს შეერთებულ შტატებში; მეორე ნაკრები არის B მეთოდის ინდიკატორები, რომელიც შეესაბამება IEC34-2-ს, რომელთა რიცხვითი მნიშვნელობები მსგავსია ევროკავშირის EU-CEMEP-ის Eff2-ის მნიშვნელობებისა. ეს სტანდარტი არა მხოლოდ განსაზღვრავს სავალდებულო მინიმალურ სტანდარტებს, არამედ ადგენს მაღალი ეფექტურობის ძრავის ინდიკატორებს, როგორც რეკომენდებულ სტანდარტებს, რაც მომხმარებლებს მათ მიღებისკენ მოუწოდებს. რიცხვითი მნიშვნელობები მსგავსია ევროკავშირის EU-CEMEP-ის Eff1-ისა და ამერიკის შეერთებული შტატების EPACT-ის მნიშვნელობებისა.